facebook Informatiefiche

Dierenkliniek

Dierenartsenpraktijk

Konijnen, knagers en fretten


Steeds vaker zien we ‘kleine knagers’ als konijnen, cavia’s, hamsters en fretten in onze wachtzaal. De toegenomen populariteit van deze dieren brengt een grotere vraag naar informatie en medische begeleiding met zich mee. Voordat je een kleine knager in huis neemt, is het raadzaam hierover voldoende inlichtingen in te winnen. Niet alleen verschilt één en ander nogal van de klassiekere huisdieren als de hond en de kat, ook tussen de knagers onderling moet duidelijk onderscheidt worden gemaakt.

 

Hieronder voor de verschillende soorten een bondig antwoord op vragen over:

 

  • Huisvesting
  • Voeding
  • Verzorging
  • Voortplanting

 

Het konijn

Hoewel dit dier behoort tot de familie van de haasachtigen, wordt het konijn meestal in één adem met de andere Rodentia of knaagdieren genoemd.


De meeste konijnen leven 5 tot 6 jaar. Sommigen kunnen tot 10 jaar en ouder worden.


Bij de keuze van het hok kiest u voor niet giftig materiaal dat bestand is tegen knagen. Als bodembedekking wordt stro of houtkrullen gebruikt. Konijnen kunnen buiten gehouden worden, maar moeten in een droge tochtvrije omgeving zitten.


Geef elke dag vers hooi bij zodat de tanden voldoende kunnen afslijten. De groei van snijtanden en kiezen stopt bij deze dieren niet, waardoor we veel problemen zien als gevolg van een slecht afslijtend gebit. Ook verse groenten kunnen dienen als voer. Probeer de hoeveelheid commerciële korrelvoeding te beperken. Er moet steeds vers water ter beschikking staan.


Konijnen zijn geslachtsrijp tussen 4 en 12 maand, afhankelijk van het ras. De voedsters dragen 30 tot 32 dagen en de gemiddelde nestgrootte is 6 tot 8 jongen. De jongen kunnen vanaf 4 weken van de moeder weggehaald worden.


Om ongewenste nestjes te voorkomen kunnen konijnen vanaf 6 maand gecastreerd of gesteriliseerd worden. Na castratie blijven de rammen of mannelijke konijnen nog enkele weken vruchtbaar. Ze worden daarom best nog 4 weken apart gehuisvest. De sterilisatie bij voedster of vrouwelijke konijnen vermijdt niet alleen ongewenste nestjes en schijnzwangerschap, de operatie voorkomt ook baarmoederkanker, een aandoening die bij 60 procent van de voedsters ouder dan 4 jaar voorkomt en de meest voorkomende doodsoorzaak is.


Konijnen worden best gevaccineerd tegen RHD en myxomatose. Dit zijn 2 dodelijke ziekten. De Rabbit Haemorragic Disease blijft nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak bij wilde konijnen. Deze ziekte verspreidt zich zeer snel en veroorzaakt een snelle sterfte, meestal zelfs zonder voorafgaande ziektetekenen. Myxomatose kent dan weer een langzamer verloop. Aangezien het virus zich verspreidt door stekende insecten, komen uitbraken vooral voor in de lente en in de herfst. Het meest opvallende kenmerk bij myxomatose zijn de opgezwollen oogleden. De meeste konijntjes met myxomatose bezwijken uiteindelijk aan een longontsteking. Een eerste vaccin tegen deze infecties kan al op 5 weken leeftijd worden toegediend. Een jaarlijkse herhaling zorgt voor een blijvende bescherming.

 

De cavia

Cavia’s worden steeds meer als huisdier gehouden. Het zijn dieren die zeer tam kunnen worden en erg aanhankelijk zijn ten opzichte van hun baasje. Bovendien hebben ze relatief weinig ruimte nodig en veroorzaken ze zo goed als geen geurhinder.


Ook bij deze knaagdieren komen regelmatig gebitsproblemen voor doordat hun tanden levenslang blijven doorgroeien. Daarom is het belangrijk dat ze voldoende kunnen knagen. Hiervoor geef je best dagelijks vers hooi en groenten/fruit.


Er bestaan commerciële caviavoeders. Belangrijk is dat de cavia zelf geen vitamine C kan aanmaken en deze vitamine dus volledig uit zijn voeder moet halen. Vele ziektes bij cavia’s zijn dan ook te wijten aan een vitamine C tekort. Fruit en groenten zoals broccoli, bloemkool en spinazie bevatten veel vitamine C. Er bestaan ook speciale tabletten om in het drinkwater op te lossen. Het water wordt dan best dagelijks ververst.


Cavia’s zijn geslachtsrijp vanaf een leeftijd van 4 tot 6 weken. Ze dragen tussen de 60 en 72 dagen en werpen gemiddeld 4 jongen. Om overbevolking te voorkomen kunnen mannetjes vanaf 6 maand gecastreerd worden. Cavia’s leven gemiddeld 5 jaar.

 

De hamster

Net als cavia’s zijn hamsters knaagdieren. Meestal worden ze gehuisvest in kooien die je kant en klaar in de dierenspeciaalzaak kan kopen. Dwerghamsters zijn sociale dieren en kunnen in groep worden gehouden. Syrische hamsters daarentegen zijn solitaire dieren en worden beter apart gehuisvest.


Naast commerciële voeders kan je bijkomend wat groenten en fruit geven, en af en toe een stukje vlees, kaas of ei.


Hamsters zijn geslachtsrijp vanaf 8 weken. Ze dragen zo’n 16 dagen en kunnen vanaf 4 weken gespeend worden. Ze leven gemiddeld 2 tot 3 jaar.

 

De fret

Ook fretten worden meer en meer als huisdier gehouden. Het zijn zeer speelse dieren, en zo slim dat ze na wat oefenen zonder problemen aan een leibandje mee uit wandelen genomen kunnen worden. Fretten hebben relatief veel ruimte nodig. Belangrijk is dat de kooi bestand is tegen hun scherpe tandjes. Er moet een slaapplaats voorzien zijn (bv een oude muts of een hangmatje) en er moet een kattenbakje ter beschikking zijn. Geef voldoende speelmogelijkheden in de kooi.


In tegenstelling tot konijnen, cavia’s en hamsters, zijn fretten echte vleeseters zoals katten. Er zijn commerciële frettenvoeders op de markt, maar als alternatief voldoet een kattenvoeder prima.


Fretten worden best gevaccineerd tegen hondenziekte. Dit virus veroorzaakt bij fretten een ziekte die in bijna alle gevallen dodelijk afloopt.


Fretten zijn geslachtsrijp in de lente volgend op hun geboorte. Mannetjes zijn seksueel actief van december tot juli. Als vrouwtjes niet paren, zijn ze 6 maanden loops. Dit kan de functie van het beenmerg aantasten, waardoor ze erg ziek worden. Wanneer je niet van plan bent ooit een nestje te fokken, is het daarom beter het vrouwtje te laten steriliseren. Als alternatief kan ook een hormonaal implantaat worden aangebracht dat om de 2 jaar vervangen moet worden.


Vrouwtjes dragen gemiddeld 42 dagen en werpen nesten tussen 2 tot 17(!) jongen. Vanaf 5 tot 6 weken kunnen de kleintjes gespeend worden. Fretten leven gemiddeld 8 jaar.

 

De rat

Dit is ook een knaagdier. Ratten hebben relatief veel ruimte nodig en dienen voldoende speelgoed te hebben. Een loopradje is hiervoor niet geschikt omdat een ratje zo zijn staart kan kwetsen. Ratten eten bijna alles. Zelfs chocolade is voor dit beestje een echte lekkernij.


Ratten kunnen zich voortplanten vanaf 6 weken. De draagtijd duurt zo’n 18 tot 23 dagen. Een rat wordt gemiddeld 2 tot 3 jaar.

 

De muis

Dit knaagdier wordt niet zo frequent als huisdier gehouden. Het zijn echter erg plezierige beestjes die bovendien zeer tam kunnen worden.


Muizen hebben niet veel ruimte nodig. Het zijn echte groepsdieren en worden daarom best niet apart gehouden. Bij de aanschaf van een kooi let je erop dat de afstand tussen de tralies niet te groot is.


Muizen zijn geslachtsrijp vanaf 8 weken en dragen ongeveer 21 dagen. Vanaf een 4-tal weken kunnen de kleintjes gespeend worden. Ze leven gemiddeld maar 1 tot 2 jaar.

 

Heb je nog vragen over deze aan populariteit winnende huisdiersoorten en je vind het antwoord nergens op deze website, aarzel dan niet contact op te nemen met Ann, één van onze dierenartsen. Zij zal je met alle plezier verder helpen.

Website by Joren Vangeel & Matthias De Sutter